Welke sokken zijn het warmst? Wol, merino, alpaca en badstof

Tobias de Jong sokkenspecialist bij Sokky

4 november 2026 7 min leestijd

Welke sokken zijn het warmst: merino thermosokken voor dames van 94Activewear bij een boomstam

Warmte zit niet alleen in het materiaal: een vergelijking van wol, merino, alpaca en badstof, en waar het echt om draait.

Welke sokken zijn het warmst, hangt vooral af van dikte, breisel en droog blijven. De vezel telt mee, maar een dikke, droge sok houdt meestal meer warmte vast dan een dunne sok van een fijnere vezel. Eén vezel die altijd wint, is niet aangetoond. Hieronder staat wat wel en niet uitmaakt.

Wie in de winter koude voeten heeft, krijgt snel een naam toegeworpen: merino, alpaca, geitenwol, badstof. Zo'n naam zegt minder dan je denkt.

Wat maakt een sok warm?

Een sok is warm als hij veel stilstaande lucht vasthoudt en droog blijft. Lucht geleidt warmte slecht, dus de ruimte tussen de vezels en in het breisel doet het werk. Een Kroatisch onderzoek aan gebreide stoffen vond een sterk verband tussen thermische weerstand en dikte, gewicht, dekking en porositeit. Het verband met de warmtegeleiding van de vezel zelf was zwak. De onderzoekers concluderen dat de lucht in het breisel de hoofdrol speelt. Het ging om stof en niet om sokken. Vocht werkt tegen, want water neemt de plek van lucht in. In een studie met een thermische pop uit 2016 daalde de isolatie van een kledingset steeds verder naarmate er meer vocht in de onderkleding zat. Een sok die in een te krappe schoen wordt platgedrukt, wordt dunner en houdt minder lucht vast. Dat is een logische gevolgtrekking en geen aparte meting.

Dikte, droog blijven en goed passen tellen dus zwaarder dan de naam op het etiket.

Welke wol is het warmst: schapenwol, merino of alpaca?

Er is, voor zover bekend, geen onafhankelijke meting aan sokken die schapenwol, merino of alpaca als warmste aanwijst. Alle drie zijn dierlijke haarvezels en houden warmte vast met lucht in het breisel.

De wolsector wijst op de kroeling van de vezel. Volgens Woolmark houdt die golf kleine luchtruimtes vast. Wol neemt volgens dezelfde sectorbron tot 35 procent van het eigen gewicht aan vocht op voordat het nat aanvoelt. Dat is een bewering van de sector over de vezel en geen meting aan een sok.

Alpaca wordt vaak warmer genoemd, omdat de vezel hol zou zijn. Cameron Holt, alpacadeskundige en levenslang lid van alpacaverenigingen, schrijft in een brancheartikel uit 2016 dat hij geen onderzoek vond waarin alpaca 30 procent beter isoleert dan wol. Volgens hem zijn alpacavezels onder 20 micron vrijwel massief. Een Poolse studie uit 2024 mat alleen dikte en holte. De isolatie noemt die studie als achtergrond en niet als resultaat. Holt noemt ook twee tests aan quilts. Onderzoek van het bedrijf Kelly and Windsor vond met alpaca een iets hogere warmtescore, 7 tegen 6,5. Volgens Holt is dat de enige meting met dat voordeel die hij kon vinden. Een laboratorium in opdracht van een stoffenmaker vond weinig verschil. Twee kleine studies aan vachten en een breiproef wijzen op iets betere isolatie van alpaca, maar die zijn niet aan sokken gedaan.

Sokky verkoopt geen alpaca, geen geitenwol en geen Noorse sokken. Merino heeft volgens Woolmark een vezel van minder dan 17,5 tot ongeveer 24 micron. Wat dat voor prikken betekent, lees je in waarom merino meestal niet prikt. Een warmtevoordeel van die dunne vezel is, voor zover bekend, niet gemeten.

Vezel	Warmte	Vocht
Schapenwol	Houdt lucht vast door de kroeling van de vezel (sectorbron)	Neemt vocht op: 13,6 procent van het eigen gewicht
Merino	Zelfde werking als schapenwol	Zoals schapenwol
Alpaca	Geen meting aan sokken; twee kleine studies wijzen op iets betere isolatie; vezels onder 20 micron zijn volgens een sectorbron vrijwel massief	Neemt net als wol vocht op (sectorbron)
Badstof katoen	Dikke breisels houden lucht vast	Neemt 7 tot 8,5 procent van het eigen gewicht op
Synthetisch (acryl, polyester)	Warmte komt vooral van de dikte van het breisel	Neemt weinig op: acryl 1,5 procent, polyester 0,4 procent

Lees de tabel als richting. De vochtcijfers komen uit ASTM D1909 en gelden bij standaardlucht. Het getal van Woolmark meet iets anders: tot waar wol nat aanvoelt.

Wat is een geitenwollen of Noorse sok eigenlijk?

Een geitenwollen sok is letterlijk een sok van geitenwol, en figuurlijk staat de term voor een type mens. Onze Taal omschrijft de sok als gemaakt van geitenwol en noemt het gebruik voor een menstype een metoniem: de sok staat voor een levensstijl. De term ontstond in de jaren zestig en zeventig, toen hippies dikke wollen sokken droegen, vaak bij sandalen. Of er in een sok die zo heet echt geitenhaar zit, zie je alleen op het label.

Bij Noorse sokken is het net zo. Voor zover bekend bestaat er geen vaste definitie van de vezel of het breisel. De naam zegt niet welke vezel erin zit.

Is badstof warmer dan wol?

Niet per se. Badstof is dik en dikte houdt lucht vast. Vocht in welk breisel dan ook verdringt lucht. Voor badstof tegenover wol is, voor zover bekend, geen vergelijkende meting gedaan.

De 94Workwear Thermo Werksokken Badstof zijn gemaakt van dikke badstof: 50% katoen, 48% polyester en 2% elastaan, wasbaar op 30 °C. De 94Workwear Wollen Werksokken bevatten 40% wol, 40% polyester, 18% polyamide en 2% elastaan, ook op 30 °C. Er is geen meting die deze twee onderling rangschikt. Welke warmer is, hangt af van je schoen, je werk en hoe vochtig je voeten worden.

Wat is er wel gemeten? Onder milde omstandigheden zag een klimaatkamerproef geen verschil in voettemperatuur, huidvocht en comfort tussen sokken van katoen, wol, polyester en Coolmax. Tien vrouwen zaten en liepen hard op een loopband bij 23 graden. Een veldproef met 37 militaire rekruten gaf een ander beeld. Zij vonden een sok met 50% merino prettiger qua temperatuur, minder vochtig en comfortabeler dan een sok van polypropyleen, na marsen van 6,5 kilometer. Dat zegt iets over comfort na inspanning en niet over warmte in de kou. Mijn lezing van deze twee kleine studies is dat de vezel bij weinig vocht weinig scheelt en bij veel vocht misschien verschil maakt. Vaststaand is dat niet.

Waarom vocht in je schoen je voeten afkoelt, lees je in koude voeten op het werk.

Uit de praktijk: ik draag werksokken door de week en merino op wandelingen. Ik lees dagelijks de vragen van klanten van de webshop Sokky uit Joure. De vraag welk materiaal het warmst is, kom ik daarin tegen. Mijn antwoord begint dan bij waar de sok voor dient.

Welke sokken zijn het warmst voor welk moment?

Dat hangt af van waar je voeten koud worden: stilstaan, lopen of werken. Zo kies je:

Bepaal waar je voeten het koud krijgen: stilstaand buiten, tijdens het lopen of op een koude werkvloer.
Kies een dikte die in je schoen past zonder te knellen. Een platgedrukte sok houdt minder lucht vast.
Kies de vezel op vocht. Zweet je snel, neem dan een droog reservepaar mee. Wol neemt vocht op, maar of dat in een sok warmer houdt, is niet vastgesteld.
Kies de variant. De 94Activewear Merino Thermosokken Dames bestaan uit 40% merinowol, 44% acryl, 15% polyamide en 1% elastaan. Ze zijn hoog, met schokabsorberende zool, platte teennaad, versterkte hiel en anti-afzakband, in maat 35-38 en 39-42 (heren 41-46). De Wollen Sokken Dames Beige hebben 40% wol.
Lees het waslabel en probeer de sok. Merino thermo gaat op 40 °C in de was, de wollen, beige en badstof sokken op 30 °C.

Alle varianten staan bij merino wol sokken. Meer warme sokken voor koude dagen vind je in het assortiment.

Veelgestelde vragen

Zijn dikke sokken altijd warmer?

Meestal wel, zolang ze droog blijven en passen. In onderzoek aan gebreide stoffen hing de isolatie sterk samen met de dikte. Een dikke sok die in een krappe schoen wordt platgedrukt, verliest dat voordeel.

Wat is de warmste sok voor extreme kou?

Dat valt niet in één sok te meten, omdat schoen, kleding, beweging en vocht meespelen. Een meting die sokken onderling rangschikt voor extreme kou is, voor zover bekend, niet gedaan.

Wat zegt het percentage wol op het label?

Het zegt wat er in de sok zit en niet hoe warm hij is. Een sok met 40% merinowol bestaat voor het overige uit andere vezels, en de warmte hangt af van dikte en breisel. De Merino Thermosokken voor dames bevatten naast 40% merinowol ook 44% acryl, 15% polyamide en 1% elastaan. Dat een hoger wolpercentage warmer is, is niet bevestigd.

Moet je vochtige sokken verwisselen?

Ja, als dat kan. Vocht verdringt lucht uit het breisel. In de studie met een thermische pop daalde de isolatie van de kleding naarmate er meer vocht bij kwam. Dat ging om 100 tot 700 gram water, veel meer dan een sok vasthoudt.

Twijfel je nog? Dan weet je pas hoe warm een sok voor jou is als je hem draagt. De 94Activewear Merino Thermosokken Dames 2 paar zijn er in maat 35-38 en 39-42, ook per 4 en 6 paar. Je hebt 100 dagen om ze te proberen en terug te sturen, en bij slijtage geldt de slijtgarantie. Was ze op 40 °C, zoals op het label staat. Hoe je wol wast zonder dat het krimpt, lees je bij wollen sokken wassen.